Απαραίτητη η αυτοτέλεια της Γραμματικής!

 

του Μανόλη Μπουχαλάκη

Κάποτε η Γραμματική της Αγγλικής ήταν τυποποιημένη σε ξεχωριστό και αυτοτελές βιβλίο. Αυτό έδινε τη δυνατότητα στον διδάσκοντα να επιλέξει ο ίδιος το ρυθμό με τον οποίο θα τη δίδασκε και φυσικά να κάνει επιλεκτικά τα κεφάλαια που ήθελε ανάλογα με τις ανάγκες της τάξης. 

Βέβαια, τότε οι Γραμματικές ήταν δύσκολες, σε σελίδες ασπρόμαυρες και με πολλές ασκήσεις αφού ο δρόμος οδηγούσε σε δύο μόνο φορείς εξετάσεων, το Κέμπριτζ και το Μίσιγκαν. Τα ΤΟΕFL, TOEIC, IELTS δεν ήταν ευρέως γνωστά στο μέσο σπουδαστή παρά σε όσους ήθελαν καριέρα στο εξωτερικό. 

Σήμερα λοιπόν έχει συμβεί μια δυσάρεστη εξέλιξη. Η "ανάγκη" για ομοιογένεια στα πακέτα των βιβλίων έχει επιφέρει αφενός ένα αλαλούμ στον αριθμό των ασκήσεων στα διάφορα components (σύνηθες το φαινόμενο πολύ όμοιες ασκήσεις να ανευρίσκονται ταυτόχρονα σε coursebook, workbook, γραμματική, test booklet αλλά και στα επαναληπτικά τεστ του ίδιου του coursebook), αφετέρου δε ένα δυσανάλογο βάρος στο μαθητή και το διδάσκοντα που αναγκάζεται να διαλέγει ασκήσεις προκαλώντας την απορία των γονέων που νομίζουν πως άδικα αγόρασαν το πακέτο των βιβλίων.

Ας δώσουμε ένα παράδειγμα.

Το Module Three του αναγνωστικού π.χ. αναφέρεται στον Απλό Υπερσυντέλικο VS τον Απλό Αόριστο. Έτσι αποφάσισαν οι συγγραφείς και έτσι έπραξαν. Κατόπιν, δίδεται μια πολύ σύντομη παράθεση των δύο χρόνων γιατί πρέπει (?) ο μαθητής να ανατρέξει στη Γραμματική για να δει αναλυτικά τους χρόνους. Περιέργως όμως δεν τους παρατούν τους χρόνους αυτούς στην ησυχία τους μακριά από το coursebook ή το workbook για να δει ο μαθητής την αναλυτική παρουσίαση και τις ασκήσεις στο κατ' εξοχήν ειδικό βιβλίο, αλλά "χώνουν" ασκήσεις με Υπερσυντέλικο και Αόριστο σε όλα τα components. 

Ποιός ο λόγος; Για επανάληψη στην περίπτωση που δεν εμπεδωθεί η θεωρία και οι ασκήσεις της Γραμματικής; Μα για αυτό το λόγο δεν υπάρχουν τα revision exercises? Τι ακριβώς θα επιτευχθεί με τον ορυμαγδό των - σχεδόν πανομοιότυπων - ασκήσεων σε όλα τα components? 

Μήπως τελικά βαδίζουμε σε ένα ταχύρρυθμο curriculum το οποίο, επί τη ευκαιρία, συμβαδίζει με την όλο και μεγαλύτερη πίεση για γρηγορότερη "αποφοίτηση" και πιστοποίηση; Μήπως εγκαταλείπονται άρδην οι ισχυρισμοί για "ευκολότερα" βιβλία, για ηπιότερους τίτλους και για custom-made διδασκαλία;

Θα πει κάποιος, ας μην αφορίζουμε ήδη. Σίγουρα υπάρχουν ακόμη τίτλοι που έχουν ηπιότερη προσέγγιση και που δεν έχουν ως αυτοσκοπό το "Β2 στα 12 και το Γ2 στα 14". 

Ποιός μας λέει όμως πως δεν θα μπει ο γονέας στον πειρασμό να επιλέξει τα συμπυκνωμένα βιβλία; Όταν καθηγητές και σχολές τάζουν γρήγορα αποτελέσματα, για το μέσο γονέα κάθε τι άλλο θα θεωρηθεί κωλυσιεργία, χαμένος χρόνος και παραπάνω έξοδα.

Με βάση όμως αυτά, πάει περίπατο η συμπεριληπτικότητα και η απαραίτητη στήριξη ακόμα και στον αδύναμο μαθητή. Κι αυτό διότι λόγω του επιθετικού μάρκετινγκ κάποιων εκδοτικών οίκων, η "μπάλα" συμπαρασύρει τους πάντες και πλέον το zeitgeist επιτάσσει και διατάσσει πράγματα και απαιτεί υποταγή.

Ανάχωμα σε μια τέτοια ομιχλώδη και πιθανόν βλαπτική για το μέσο μαθητή κατάσταση είναι η πλήρης αποσύνδεση της Γραμματικής με το Coursebook και το workbook. Με αυτό τον τρόπο, ο καθηγητής μπορεί να κάνει μια παύση στην κύρια ύλη και να αφιερώσει χρόνο στην εκμάθηση των γραμματικών φαινομένων. Στην περίπτωση αργής ανταπόκρισης από κάποιους μαθητές, μπορεί κατόπιν να συμπεριλάβει υλικό από το workbook ή τα revision tests (όχι όμως από το coursebook στο οποίο οι ασκήσεις γραμματικής πρέπει να εξαφανιστούν πλην, ίσως, μιας και μόνο ενδεικτικής).

Αυτό όμως προαπαιτεί μια ευελιξία στις κινήσεις του καθηγητή την οποία πρέπει να έχει από τους εργοδότες του για να μπορέσει να καταστρώσει το κατάλληλο πλάνο με βάση τη δυναμική του κάθε τμήματος (και αφού φυσικά έχουν δοθεί τα πρέποντα placement tests).

Παράλληλα οφείλεται μια ειλικρινής και σαφής ενημέρωση στους γονείς των μαθητών για το τι θα εξελιχθεί κατά τη σχολική χρονιά και ποιοί είναι οι στόχοι που έχουν τεθεί.

Φυσικά, για να προχωρήσει το πλάνο αυτό θα πρέπει να καταστεί σαφές πως η αγγλική δεν είναι φαστ φουντ ούτε μπαίνει σε καλούπια που επιθυμεί ένας μη σχετικός με τη γνώση της γλώσσας. 

Πρώτο βήμα λοιπόν προς μια υγιέστερη και πιο ρεαλιστική εκμάθηση των Αγγλικών είναι ο διαχωρισμός της γραμματικής από την ύλη του coursebook και η εξαφάνιση των γραμματικών ασκήσεων από όλα τα components πλην κάποιων δειγμάτων που θα δείχνουν πως εφαρμόζεται ο κανόνας. 

Έτσι, το βάρος θα πέφτει στο βιβλίο της γραμματικής μόνο και σε κάποια revision tests.